Her cilt bir diğerinden farklı olduğu için bakım rutinleri de kişiden kişiye göre değişse de aslında her birimiz uyguladığımız rutinle cildimizin sağlığını, pürüzsüzlüğünü ve canlılığını korumak için çabalıyoruz. Birçok farklı nedenden dolayı ortaya çıkabilen cilt lekeleri ise -özellikle ciddi boyutlarda meydana geldiklerinde- gerçekten can sıkıcı olabiliyor. Ancak tam da bu noktada, cilt lekelerinin şakaya gelmeyecek bir problem olduğunu vurgulamak gerek. İnternet üzerinde dolaşan bilgi kirliliği, piyasadaki dermokozmetik ürün çeşitliliği ve cilt lekelerine sahip olan kişilerin farklı tecrübeleri; lekelerle mücadele etmek isteyenlerin kafasını iyiden iyiye karıştırabiliyor.
Özellikle yaz sıcakları kendini göstermeye başladığında, cilt lekeleri daha da ciddi bir problem haline geliyor. Lekeye meyilli ciltlerde bu dönemde sık sık yeni oluşumlar gözlemlenebiliyor. Peki, kimi zaman bizim için ciddi bir stres kaynağına dönüşebilen bu cilt lekeleri neden ve nasıl oluşuyor? Cilt lekelerini geçirmek mümkün mü? Kullanılan dermokozmetik ürünler veya uygulanan tedaviler ne kadar sürede etki ediyor? Tüm bu soruların cevabını birlikte bulmak için, sizin için hazırladığımız rehbere göz atmanız yeterli.
Cilt Lekeleri Neden Olur?
Genel olarak hiperpigmentasyon olarak adlandırılan cilt lekelerine sebep olan birçok farklı faktör var. Ancak bu faktörlerin başında güneşin geldiğini net bir şekilde söyleyebiliriz. Ozon tabakasının günden güne incelmesiyle daha da riskli hale gelen güneş ışınları, cilt sağlığını tehlikeye atan başlıca unsurlar arasında. Güneşin zararlı ışınlarına korumasız şekilde maruz kalmak ciltte ince çizgi, leke ve kırışıklık gibi birçok sorunu tetikleyebiliyor. Bu nedenle özellikle son yıllarda, neredeyse tüm uzmanlar her fırsatta herkesin yılın her döneminde cilt tipine uygun bir güneş koruyucu kullanmasının ne kadar önemli ve faydalı olduğunu vurguluyor.
Elbette cilt lekelerine sebep olan tek faktör güneş değil. Genetik yatkınlık, ilaç ya da sigara kullanımı, hormonal değişimler, yaşın ilerlemesi ve gebelik gibi unsurlar da cildin lekeye daha meyilli olmasına dolaylı şekilde sebep olabiliyor. Sivilce ve akne gibi cilt problemlerinin ciltte leke bırakması da mümkün. Özellikle sivilceleri ya da akneleri patlatmaya çalışmak ya da bu dönemde cilt temizliğine özen göstermemek, leke oluşumu riskini daha da artırıyor. Ayrıca, ciltte çeşitli sebeplerden dolayı oluşan yaralanmalar veya tahriş de leke bırakabiliyor.
Cilt Lekesi İçin Ne Yapılmalı?
Başlarken de söylediğimiz gibi, cilt lekeleri şakaya ya da dikkatsizliğe gelmeyecek bir konu. Cilt lekelerini önlemek için uygulanacak olan tedavinin ya da ürünlerin, lekelerin türüne ve oluşum sebeplerine bağlı olarak belirlenmesi çok önemli. Çünkü her dermokozmetik ürün; her cilt tipine, yaş grubuna ya da leke türüne uygun değil. Bu nedenle özellikle ciddi düzeydeki cilt lekelerinin mutlaka bir dermatolog tarafından teşhis ve tedavi edilmesi gerekiyor. Bilinçsiz uygulamalar, leke sorununu gidermek şöyle dursun, daha da ciddi boyutlara getirebiliyor.
Cilt lekelerinin birçok farklı türü var. Çiller, güneşe korumasız ve yoğun şekilde maruz kalmaktan dolayı oluşan kahverengi lekeler, akne izleri, tahriş sonrası lekeler, melazma… Tüm bu türlere doğru tanı konulması, aslında leke tedavisinin ilk ve en önemli aşaması. Çünkü farklı leke türlerine birbirinden tamamen farklı tedaviler uygulanabiliyor. Bir leke türü için ideal olan tedavi, bir diğer tür için çok yanlış bir seçim olabiliyor. Elbette söz konusu tedavinin kişiye özel şekilde düzenlenmesi de büyük önem taşıyor.
Lekenin türü belirlendikten sonra, bir uzman yönetiminde uygulanabilecek birden fazla tedavi yöntemi mevcut. Kimyasal peeling, mikrodermabrazyon ve lazer tedavisi; söz konusu yöntemlerin başında geliyor. Bu yöntemleri tek başınıza, evde ya da reçetesiz satılan ürünler eşliğinde uygulamanız zaten mümkün değil. Peki, o halde leke gidermeye yardımcı olduğunu vadeden ve piyasada sık sık karşımıza çıkan dermokozmetik ürünler ne işe yarıyor?
Elbette söz konusu ürünlerin hiçbir işe yaramadığını ve para tuzağından ibaret olduğunu söylemek mümkün değil. Ancak zaten reçetesiz şekilde bir kozmetik mağazasından ya da eczaneden satın alabildiğiniz dermokozmetik ürünler, bazı etken maddeleri çok kısıtlı miktarda içerebiliyor. Örneğin, retinol ve retinoid gibi leke tedavisinde sıklıkla yardım alınan bileşenler, reçetesiz ilaçlarda çok düşük konsantrasyonlarda bulunabiliyor. Çünkü bu tip bileşenlerin bilinçsiz ve aşırı düzeyde kullanılması da cilt sağlığı açısından büyük bir risk. Bu nedenle, bu tip ürünlerden yardım almakta ve doğru şekilde onları bakım rutinine dahil etmekte hiçbir sakınca yok. Ancak bu ürünler yalnızca hafif düzeydeki cilt lekelerini gidermeye yardım ve destek olabilir. Ciddi boyuttaki leke problemleri için mutlaka ilk iş olarak bir uzmandan yardım almak gerekiyor.
Cilt Lekeleri Nasıl Geçer?
Gelelim, bir uzmandan yardım almanın yanı sıra, hafif düzeydeki cilt lekelerini gidermek için hangi yöntemlere başvurabileceğinizden söz etmeye. Yine başlarken belirttiğimiz gibi, cilt lekeleriyle savaşmanın en temel ve hayati yollarından biri cildinizi güneşten korumak. Çünkü lekeler, ciltte melanosit hücrelerinin ürettiği melanin pigmentinin artmasından ötürü meydana geliyor. Cildin korumasız şekilde güneşin zararlı ışınlarına maruz kalması da bu artışı tetikliyor. Cilt tipine uygun bir güneş kreminin her mevsimde ve yeterli miktarda sürülmesi, özellikle yaz aylarında ve güneşe yoğun şekilde maruz kalınan süreçlerde her iki saatte bir yenilenmesi gerekiyor.
C Vitamini Serumları
Cilt lekelerini gidermek için az önce de sözünü ettiğimiz dermokozmetik ürünlerden yardım almak da mümkün. Örneğin, C vitamini serumları, yüksek antioksidan içerikleri sayesinde cilt tonunun eşitlenmesine yardımcı olabiliyor. Doğru ve düzenli şekilde kullanıldıklarında, ciltte serbest radikallerden kaynaklı oluşan hasarın giderilmesinde de etki gösteriyorlar. Güneş koruyucunuzun etkisini arttırmaları da cabası.
Ancak özellikle daha önce hiç C vitamini serumu kullanmadıysanız, konsantrasyonu %5-%8 arasında seyreden ürünleri tercih etmeniz daha doğru olabilir. Cildiniz zamanla bu bileşene alıştıkça konsantrasyon düzeyini de artırabilirsiniz. Aksi takdirde cildinizi tahriş etme riskiniz var. C vitamini serumlarından en iyi sonuçları alabilmek için, onları temiz ve kuru cildinize uygulamalısınız. Bakım rutininizde, cilt temizliği aşamasından hemen sonra kullanabilirsiniz. Son olarak, L-askorbik asit içerikli C vitamini serumlarının çok hızlı okside olduğunu da vurgulamak gerek. Onların raf ömrünü uzatabilmek adına, ürünleri buzdolabında saklayabilirsiniz.
Kimyasal Asitler
Lekelerle mücadele ederken cilt bakım rutininize dahil edebileceğiniz bir diğer ürün çeşidi ise AHA ve BHA içerikli, yani kimyasal asit içeren ürünler. Salisilik asit ya da glikolik asit gibi bileşenler barındıran bu tip ürünler, cildinize kimyasal peeling işlemi uyguluyor. Başka bir deyişle, cildinizi soyuyor. Ancak bu ürünlerin haftanın her gününde kullanılması ya da birden fazla asit türünün aynı bakım rutinine dahil edilmesi de oldukça sakıncalı. Eğer daha önce hiç asit içerikli ürün kullanmadıysanız mutlaka söz konusu asit türünün cildinize uygun olup olmadığından emin olmalı ve çok düşük konsantrasyonlarla başlayarak cildinizi aşamalı bir şekilde bu bileşene alıştırmalısınız. Eğer her gün güneş koruyucu kullanmak konusunda kendinize güvenmiyorsanız asit içerikli ürünlerden uzak durmanız daha doğru bir tercih olacaktır. Çünkü asit içerikli ürünleri kullandığınız halde cildinizi korumasız şekilde güneşe maruz bırakmak, lekelerinizin daha da artması sebep olabilir.
Niasinamid ve Retinol
Niasinamid, diğer ismiyle B3 vitamini içeren ürünler de cilt lekelerini gidermek açısından size yardımcı olabilir. Nemlendiricinizi ya da serumunuzu bu bileşeni içeren ürünler arasından seçebilirsiniz. Leke gidermede sıklıkla karşımıza çıkan bir diğer bileşen ise bir tür A vitamini olan retinol. Retinol aslında erken yaşlanma belirtileriyle savaşmak, lekeleri ve akneleri gidermek, cilt tonunu eşitlemek ve cildi sıkılaştırmak gibi birçok konuda son derece güçlü etkiler sağlayarak bize destek olan bir içerik. Ancak retinolün gereğinden sık ya da fazla kullanılması, ciltte ciddi irritasyonlara sebep olabiliyor. Öte yandan, bu bileşen de güneş koruyucu kullanmadığınız takdirde size faydadan çok zarar sağlayan bir içeriğe dönüşebiliyor.
Eğer retinolü cilt bakım rutininize dahil etmeyi düşünüyorsanız öncesinde mutlaka bir uzman görüşü almanızı tavsiye ederiz. Çünkü retinol içerikli ürünlerin ideal kullanım miktarı, sıklığı ve şekli kişiden kişiye göre değişiyor. Ayrıca, bu bileşenin gebelik döneminde kullanıma uygun olmadığını da vurgulayalım.
Cilt Lekeleri Ne Kadar Sürede Geçer?
Eğer cilt lekeleriniz için bir uzman tarafından belirlenen bir tedavi uyguluyorsanız bu tedavinin ne kadar sürede yanıt vermeye başlayacağını zaten doktorunuz aktaracaktır. Ancak hafif leke problemleri için dermokozmetik ürünleri kullanıyorsanız onlardan ne kadar sürede sonuç alacağınızı merak ediyor olabilirsiniz. Bu noktada da hiçbir üründen kısa süreli mucizeler beklememek gerektiğini vurgulamak gerek.
Cildinizin kullandığınız ürünlere karşı tolerans geliştirme süreci, uyguladığınız bakım rutininin aşamaları, cilt tipiniz, beslenme şekliniz, hayat düzeniniz ve güneş koruyucu kullanımınız gibi birçok faktör; bu süreci şekillendiren unsurlar arasında. Ancak herhangi bir dermokozmetik ürününden bir ya da birkaç gün içinde sonuç almayı beklemek, aslında yalnızca bir hayalden ibaret. Uzmanlar cilt lekelerinin tedavisinin sabır gerektiren ve uzun bir süreç olduğunu zaten vurguluyor. Bu nedenle bakım rutininizi doğru ürünlerle oluşturduğunuzdan eminseniz onlardan sonuç almak için de biraz sabretmeniz gerekiyor.
Cilt Lekelerini Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Diyelim ki, leke problemi yaşamıyorsunuz, ancak ilerleyen süreçte yaşamaktan korkuyorsunuz. Bu riski mümkün olduğunca önlemek adına neler yapmanız gerek? Güneş koruyucu kullanmaktan bir kez daha bahsetmemize gerek yok. Ancak bu noktada, aslında düzenli, yeterli ve doğru bir cilt bakım rutini uygulamanın önemine vurgu yapmamız gerekiyor. Bakım rutininin temel amaçlarından biri, cildinizin doğal bariyerini korumak ve güçlendirmek. Cildinizin doğal bariyeri ne kadar güçlü olursa, başka bir deyişle cildiniz ne kadar sağlıklı ve dirençliyse, leke ve benzeri problemlerle savaşma gücü de o kadar artıyor. Zaten bu durum yalnızca lekeler için değil, aslında tüm cilt sorunları için geçerli. Tüm cilt sorunlarıyla mücadele etmenin en temel yollarından biri, cildinize ihtiyaç duyduğu bakım desteğini sağlamaktan geçiyor.
Düzenli ve doğru bakım rutini uygulamak, aslında kullandığınız tüm bakım ürünlerinden aldığınız verimi de etkileyen bir faktör. Cildiniz yeterince temizlenmediğinde ve nemlendirilmediğinde, kullandığınız ürünlerin etkisi de düşüyor. Çünkü bu durumda ürünler cildinize maksimum oranda nüfuz edemiyor.
Son olarak, özellikle internette sık sık karşımıza çıkan ve doğal olduğuna vurgu yapılan bazı yöntemlerden de söz edelim. Karbonat maskesi uygulamak ya da cilde limon sürmek gibi yöntemler, cilt sağlığınız açısından büyük riskler doğuruyor. Bilimsel açıdan hiçbir geçerliliği olmayan ve bir uzman tarafından kaleme alınmayan bu tip öneriler, leke sorununuzu çok daha ciddi boyutlara taşıyabilir. Özellikle limon gibi asidik malzemelerin cilde uygulanması, cilt yüzeyinizi irrite ederek farklı sorunlara da davetiye çıkarabilir. Bu nedenle her fırsatta bir uzmana danışılması gerektiğini vurguluyoruz. Lütfen bu tip temelsiz ve asılsız önerilere kulak asarak cilt sağlığınızı tehlikeye atmayın.
